A.Ş. ve Ltd. Şti. Genel Kurul Toplantılarına Erteleme

Mecliste görüşülmekte olan "Torba Yasa" meclis Plan Bütçe Komisyonundan geçip Genel Kurula gönderilmiştir. Söz konusu Torba Yasa'daki konulardan bir tanesi A.Ş. ve Ltd. Şti. Genel Kurulları ile Kapanış Tasdiklerinin 30 Haziran 2013 tarihine 

ertelenmesidir.

Anonim Şirketlerde Damga Vergisi Defteri

I. GİRİŞ

Bilindiği üzere Türk Vergi Sistemi Gelir, Servet ve Harcamalar üzerinden alınan vergiler olarak üç grupta tasnif edilmektedir. Damga vergisi; Harcamalar üzerinden alınan vergiler içerisinde yer almakta olup, “makbuz verilmesi”, “istihkaktan kesinti yapılması” veya “basılı damga konulması” olmak üzere üç farklı şekilde ödenebilmektedir.
Bu çalışmamızda; Anonim Şirketlerde Damga Vergisi Defterinin kullanılması ile ilgili yasal zorunluluğa ve  konu hakkında dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında kişisel görüşümüz sunulacaktır.

II. DAMGA VERGİSİ DEFTERİ İLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER

Damga Vergisi Defteri
Damga Vergisi Defteri VUK.’un 220’nci maddesine göre tasdike tabi defterler arasında yer almamaktadır. Ancak; VergiUsul Kanunu’nun mükerrer 257’nci maddesi, Maliye Bakanlığı’na anılan Kanun’a göre tutulması zorunlu defterlere ek olarak tutulmasını uygun gördüğü defterlerin mahiyet, şekil ve ihtiva edeceği hususları belirleme ve bunlar için tasdik zorunluluğu koyma ve kaldırma yetkisi tanımıştır.

Maliye Bakanlığı; V.U.K.’un mükerrer 257’nci maddesi ile Damga Vergisi Kanunu’nun 29’uncu maddesinin bakanlığa verdiğiyetkiye dayanarak, düzenledikleri kağıtlara ait damga vergisini “makbuz karşılığı” ve “istihkaktan kesinti” şeklinde ödeyen mükelleflerin bu ödemelerini kaydetmek için “Damga Vergisi Defteri” tutmalarını ve 20 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği uyarınca bu defterlerin tutulmasında Vergi Usul Kanunu’nun kayıt nizamı (1) ve tasdik zamanına (2) ilişkin maddelerine uyulması zorunluluğu getirmiştir.

Damga Vergisi Defteri ile ilgili diğer usul ve esaslara ilişkin açıklamalar ise 20 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliğ ile yapılmıştır
Damga Vergisi Defteri Tutacak Kişi ve Kurumlar
16, 32, 43 ve 44 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliğleri ile damga vergisi mükellefiyeti ile ilgili düzenlemeler yapılmış olup ilgili tebliğlerde mükellefiyet tesisi zorunlu ve ihtiyari olarak iki şekilde belirlenmiştir.

Sürekli mükellefiyet tesisi ZORUNLU olanlar	Sürekli mükellefiyet tesisi İHTİYARİ olanlar
1.Katma Bütçeli İdareler	1.5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na tabi diğer mükellefler (3)
2. İl Özel İdareleri ve Belediyeler	2. Kollektif ve Adi Komandit Şirketler
3.Döner Sermayeli Kuruluşlar	3.Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde bilanço esasına göre defter tutanlar
4.Bankalar	4. Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde İşletme Hesabı esasına göre defter tutanlar
5.Kamu İktisadi Teşebbüsleri	5. Serbest Meslek Kazancı elde edenler
6.Devlet ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri İştirakleri
7.Özerk Kuruluşlar
8.Diğer Kamu Kurumları
9.Anonim Şirketler

Sürekli mükellefiyet tesisi İHTİYARİ olan kişi ve kurumlar için  damga vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmesi ve böylelikle de defter tutmaları zorunlu değildir. Bu durumda mükelleflerin, damga vergisine ilişkin kayıtlarını VUK’a göre tutmak zorunda oldukları defterlerinde ayrıntılı olarak gösterme zorunlulukları vardır. 

III. SONUÇ
Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde Anonim Şirketlerin VUK’a göre Damga Vergisi Defteri tutmaları ve ilgili zamanlarda gerekli tasdikleri yaptırmaları zorunludur. Türk Ticaret Kanunu’nun değişmesi ile birlikte kullanılacak defterlerin ve defter tasdiki ile ilgili değişikliklerden dolayı oluşan karışıklık sebebi ile birçok Anonim Şirket damga vergisi defterinin kaldırıldığını düşünerek defter tasdiki yaptırmamış olabilir. Bu durumda;

1.       Anonim Şirket geçmiş yıldan kalan ve yeterli sahifesi bulunan damga vergisi defterini içinde bulunduğumuz Ocak ayı içinde  VUK 222. maddeye göre tasdiki yenileme suretiyle 2013 yılı için kullanabilir, 

2.       Anonim Şirket içinde bulunduğumuz Ocak ayı içerisinde 2013 yılında kullanmak üzere yeni bir damga vergisi defteri tasdik ettirebilir. Bilindiği üzere defterlerin normal olarak sözü edilen sürelerde tasdik ettirilmesi gerekmekle birlikte, bu sürelerin sonundan itibaren bir ay içinde yapılacak tasdiklerde geçerlidir.
Ancak, bu durumda Vergi Usul Kanunu’nun 352/II-6 maddesi uyarınca ikinci derece usulsüzlük cezası uygulanacaktır.

Yararlanılan Kaynaklar;

1.       488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ve tebliğleri

2.       213 sayılı Vergi Usul Kanunu

3.       AKAY, Mesude; Açıklamalı ve Yorumlu Damga Vergisi Kanunu ve Uygulamaları, Yaklaşım Yayıncılık, Kasım 2005

4.       Maliye Hesap Uzmanları Derneği, Beyanname Düzenleme Kılavuzu 2009

Dipnotlar;

1.       VUK’un kayıt nizamı ile ilgili maddeleri;

-       215. madde Türkçe tutma ve Türk Parası kullanma zorunluluğu

-       216. madde Defterlerin Mürekkeple Yazılacağı

-       217. madde Yanlış Kayıtların Düzeltilmesi

-       218. madde Boş Satır Bırakılmayacağı, Sayfaların Yok Edilemeyeceği

-       219. madde Kayıt Zamanı

2.       VUK’un tasdik zamanı ile ilgili maddesi;

-       221. madde Tasdik Zamanı

3.       Limited Şirketler, Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket, Kooperatifler, Dernek ve Vakıflara Ait İktisadi İşletmeler, İş Ortaklıkları

İsmail NAMLI
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

MuhasebeTR

Anonim Şirketlerin hisselerini geri alması hakkında

6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giriyor.

Yürürlüğe giren maddelerden biri de “anonim şirketlerin kendi hisse senetlerini geri almalarıyla” ilgili..

Şu anda yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 329. Maddesi, bazı özel durumlar/istisnalar dışında, anonim, şirketlerin kendi hisse senetlerini geri almalarını yasaklıyor. Bu yasağı öngören yasa hükmü “emredici nitelikte” olup, yasağa uyulmaması halinde yapılan işlemin geçersizliği söz konusu.

.Ancak 1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 379. maddesi ile bu uygulama ve bir anonim şirketin yüzde 10 oranını aşmayacak şekilde kendi hissesini geri almasına olanak sağlandı.

Buraya kadar tamam ama o da ne?

.Sermaye Piyasası Kurulu’nun 10 Ağustos 2011 tarihli toplantısında aldığı ilginç bir kararla, payları İMKB’de işlem gören anonim şirketlerin, kendi paylarını geri alabilmelerine, olanak sağlandı.

Başka bir anlatımla, 1 Temmuz 2012 tarihi gelmeden, “anonim şirketlerin kendi hisselerini geri alabilmelerine” ilişkin uygulama başlatıldı.

.İşte yazımızın başlığında “1 Temmuz 2012 tarihi geldi mi gelmedi mi?” derken, vurgulamak istediğimiz olay buydu..

1 Temmuz 2012’de yürürlüğe girecek yasa hükmünü, Sermaye Piyasası Kurulu yürürlüğe koydu bile (Bu konuda ayrıca Doç.Dr.Korkut Özkorkut’un, BATİDER’in Ekim 2011 sonunda çıkacak olan sayısında yayımlanacak makalesine bakılmasında yarar var).

.

NE OLACAK ŞİMDİ?

.Şu anda, payları borsada işlem gören şirketlerin; grup şirketleri vasıtasıyla kendi paylarını almalarının mümkün olduğunu ve yatırım ortaklıkları ile aracı kurumların, kendi paylarını geri alabildiğini göz önüne alan ve pay geri alımlarının özellikle son dönemde dünya borsalarında ve İMKB’de görülen yoğun fiyat hareketlerinde, şirket pay fiyatlarındaki dalgalanmaların dengelenmesi yönünden şirketlere olanak sağlanması düşüncesiyle, Sermaye Piyasası Kurulu, yasa yürürlüğe girinceye kadar ortaya çıkabilecek sorunları gidermek amacıyla “iyi niyetli olarak”, böyle bir karar almış. Karar iyi niyetli ama hukuki açıdan “temelsiz ve yok hükmünde” olduğu da ayrı bir gerçek.

Yasa; “anonim şirketlerin kendi paylarını geri alabilmeleri 1 Temmuz 2012’de yürürlüğe girer” diyor. SPK ise 10 Ağustos 2011 tarih ve 26/767 sayılı kararıyla, “10 Ağustos 2011’de yürürlüğe koyuyorum” diyor!..

VERGİ BOYUTUOlayın bir de vergi boyutu var.Hisse senetleri borsada işlem gören bir şirket (aracı kurumlar ve yatırım ortaklıkları hariç) kendi paylarını SPK kararına uyarak örneğin 10 Ekim 2011’de satın aldı ve “zarar” etti diyelim. Bu zarar ne olacak?

Maliye olaya, yürürlükteki yasa hükümleri açısından bakar.

.

Böyle olunca inceleme elemanı, şirketin gider yazdığı milyonlarca lira zararı “kanunen kabul edilmeyen gider” olarak nitelendirip, şirkete ciddi tutarda vergi ve ceza uygular.

.Hisse senetleri borsada işlem gören şirketler aman dikkat!..Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe gireceği 1 Temmuz 2012’ye kadar bekleyin.

Boşu boşuna “Efendim, SPK kararı vardı, ona göre hareket ettik” demeyin. Maliyeciler, ortada yasa varken karara itibar etmezler, basarlar vergiyi ve cezayı…

.ŞÜKRÜ KIZILOT

Hürriyet.com